We zien een filosoferende, nadenkende Soekarno die ons langzaam in zijn verhalen meeneemt en grote vragen stelt.
M-Talk
Door Marco
Soekarno
Een nieuw licht op de eerste president van Indonesië
Wanneer we, het publiek, de Rabozaal binnenkomen staan alle podiumlampen al aan. Bo Tarenskeen, die Soekarno speelt in het gelijknamige theaterstuk, staat ons op te wachten op het podium. Gekleed in een simpel wit koloniaal pak kijkt hij bestuderend de zaal in. En begint dan te vertellen.
Over de Slag bij Tsushima, waar de Japanners een Russische vloot, een grote overmacht, wisten te verslaan en heel Azië hoop gaven voor onafhankelijkheid. Over de gevangeniscel waarin Soekarno opgesloten zit en met Verlichte filosofische argumenten de illegitimiteit van het imperialisme probeert te bewijzen. En over de Japanse leiders die Soekarno na zijn vrijlating ontmoet.
Het zaallicht gaat langzaam verder uit en het podium vult zich steeds verder met rook. We zien een filosoferende, nadenkende Soekarno die ons langzaam in zijn verhalen meeneemt en grote vragen stelt: Wat is soevereiniteit? Wat is onafhankelijkheid? En al vertellend ook de vraag oproept: wie is toch deze man? Voor wie onafhankelijkheid voor een deel ook betekent iedereen te vriend houden, maar vooral zelf handelen. En een Soekarno die soms bittere conclusies trekt: “er is geen recht. Er is alleen maar macht”, waarna een instemmend gebrom uit het publiek klinkt.
We leren Soekarno kennen als een enorm belezen, soms komische, nadenkende man. Bijna meer een filosoof dan een vrijheidsstrijder. Meer twijfelaar dan revolutionair.
Dan: kanonschot. De onafhankelijkheid wordt stamelend verklaard. Tarenskeen gaat af en Esther Scheldwacht komt op. Harde schnitt. Het is vele jaren later. Soekarno, nu gespeeld door Scheldwacht, in een wit, veel statelijker kostuum, blikt terug op zijn vele jaren als de eerste president van Indonesië. En gaat in op de aanklachten aan zijn adres: hij die zich op een – het woord valt toch – dictatoriale manier vasthoudt aan de macht. Hij van wie wordt gezegd dat hij te toegeeflijk is aan zowel de Japanners als de Nederlanders.
Maar we zien ook een verbitterde Soekarno die zich miskend voelt door het Westen, dat zich waant in de illusie Indonesië vrijheid te hebben gegeven. Nee, zegt Soekarno, soevereiniteit is iets wat je neemt. Het is de “weigering geschonden te worden”. De bozige menigte van Soeharto-aanhangers staat buiten aan de poort van zijn paleis. Of zijn ze al binnengedrongen? We zien een Soekarno die zo veel wilde en nog zo veel wil doen. Soekarno met een peci, de kenmerkende Indonesische pet van het gewone volk, maar die ook in paleizen woont. Een ijdele Soekarno die gezien wil worden, maar ook wil dat Indonesië gezien moet blijven worden als een land die haar eigen vrijheid bevochten heeft. In dat laatste zeker, moeten we hem toch gelijk geven? Wederom instemmend gebrom uit het publiek.
Het belezen script van Bo Tarenskeen en het innemende spel van hem en Esther Scheldwacht geven een veelzijdig beeld van de omstreden Soekarno; ze laten het publiek achter met grote en kleine vragen over Soekarno, onafhankelijkheid, macht en de Indonesische vrijheidsstrijd. En in dat vermogen om ons opnieuw naar grote vragen te laten kijken, door concrete en meeslepende verhalen te vertellen, slaagt de voorstelling absoluut. We gaan mee in de gelaagdheid van die vragen, onze wereld wordt even op zijn kop gezet, en we kunnen opnieuw, met ons hoofd eerst, zowel de geschiedenis als de toekomst induiken.
'Soekarno' is op zaterdag 07 november in Meervaart te zien.
Geschreven door
Marco
M-Talkredacteur