Wat de Franse kunstenares Caroline Guiela Nguyen zo fascineerde aan de modewereld was nooit de glamour van de haute couture zelf, maar de onzichtbare menselijke machine die deze overeind houdt. LACRIMA, dat deze week naar Singapore komt als een van de openingsvoorstellingen van het Singapore International Festival of Arts (SIFA) 2026, begint weliswaar met de opdracht voor een koninklijke trouwjurk – een object dat doorgaans wordt geassocieerd met luxe, prestige en fantasie – maar het toneelstuk van Nguyen wendt de blik bewust af van het voltooide spektakel. In plaats daarvan richt ze zich op de mensen wier arbeid achter dat spektakel verdwijnt.

"Dit is geen productie over haute couture, en het gaat ook niet over luxe," zegt ze. "Het gaat echt over creatie, en over deze mensen over wie we het nooit hebben." De naaisters, kantwerksters en bordurders van LACRIMA zijn niet louter bijfiguren die om een glamoureuze industrie heen draaien; zij vormen het emotionele en morele middelpunt van het werk. Nguyen is geïnteresseerd in de artisticiteit van hun handen, de generatiekennis die in hun ambacht besloten ligt, en de persoonlijke offers die verborgen gaan achter objecten die de samenleving alleen leert te consumeren en te bewonderen.

Het verband tussen geheimhouding en geweld

Die spanning tussen schoonheid en het onzichtbaar maken van mensen werd de emotionele motor van de productie. Tijdens haar onderzoek dompelde Nguyen zich onder in de verborgen economieën en rituelen van het haute couture-vakmanschap. Ze bracht maanden door met het interviewen van ambachtslieden in Frankrijk en India. Wat daaruit naar voren kwam, was een wereld die evenzeer door stilte als door vaardigheid wordt beheerst. "Ik wilde werken rond geheimen en geweld," legt ze uit. "En ik realiseerde me dat het geheim en het geweld met elkaar verbonden zijn."

In couturehuizen is geheimhouding niet alleen een kwestie van professionele etiquette, maar een machtsstructuur. Kantwerksters mogen hun methoden niet bespreken; bordurders beschermen technieken die al generaties lang worden doorgegeven; complete ateliers verdwijnen achter de gepolijste mythologie van luxemerken. Nguyen raakte gefascineerd door de manier waarop deze systemen enerzijds de artisticiteit in stand houden, maar anderzijds de mensen die het dragen onzichtbaar maken. Zelfs de fictieve koninklijke bruiloft die de kern van LACRIMA vormt, weerspiegelt de werkelijke angst rond de jurk van prinses Diana: de angst voor lekken, de obsessie met exclusiviteit en de controle op informatie. "Dus dit werd mijn verhaal," zegt Nguyen. "Het verhaal vertellen van deze mensen en hun onzichtbare werk en ambacht."

De prijs van perfectie

Het resultaat is een toneelstuk dat diep begaan is met arbeid: het werk van het maken, van herhaling, van perfectionisme en van zelfuitwissing. Over continenten heen volgt Nguyen de levens van arbeiders wier identiteit wordt opgeslokt door de eisen van uitmuntendheid. Marion, de hoofdnaaister bij Maison Beliana, worstelt om de emotionele eisen van het moederschap te combineren met de onmogelijke druk om perfectie op tijd te leveren. Thérèse, een kantwerkster uit Alençon, wordt gedwongen de pijnlijke familiegeschiedenis onder ogen te zien die in haar ambacht verweven zit. In Mumbai zet meester-borduurder Abdul nauwgezet duizend rozen vast op duchesse satijn, zelfs terwijl zijn gezichtsvermogen achteruitgaat.

Dit zijn geen abstracte symbolen van uitbuiting, maar gelaagde individuen wier toewijding aan hun werk in voortdurende spanning staat met uitputting, onzekerheid en opoffering. Het geweld in LACRIMA is zelden expliciet; in plaats daarvan hoopt het zich stilletjes op in het lichaam – door verslechterend zicht, overwerkte handen, emotioneel isolement en geërfde lasten. Toch weigert Nguyen haar personages te reduceren tot slachtoffers. "Natuurlijk is er niet alleen maar lijden en geweld," zegt ze. "Er zit ook veel vreugde en humor in de voorstelling." Het werk eert niet alleen wat arbeid van mensen eist, maar ook de waardigheid, intimiteit en betekenis die zij ontlenen aan het creatieproces zelf.

Theater als ambacht

Dat idee reikt verder dan mode en sijpelt door in Nguyens eigen visie op theater maken. In veel opzichten wordt LACRIMA een reflectie op artistieke productie zelf: op de onzichtbare werkers achter elk voltooid kunstwerk, en op de emotionele, fysieke en collectieve arbeid die nodig is om schoonheid moeiteloos te laten lijken. Nguyen spreekt over het repetitieproces met dezelfde veeleisende toewijding als de ambachtslieden in haar stuk. Echte kantwerksters werden ingeschakeld om de acteurs te trainen in authentieke gebaren en technieken, zodat het publiek zou geloven dat ze live op het podium getuige waren van echt vakmanschap.

"Ik wil niet dat mensen denken dat ze zomaar naar een voorstelling kijken," zegt ze. "Ik wil dat mensen geloven dat ze zich echt in een haute couture-atelier bevinden." Haar theater wijst afstand en kunstmatigheid af; in plaats daarvan streeft ze naar een soort meeslepend emotioneel realisme dat de barrière tussen toeschouwer en arbeider, publiek en ambachtsman, opheft. "Als toeschouwers kijken, wil ik niet dat ze zich 'beschermd' voelen door het feit dat de show 'geënsceneerd' is," legt ze uit. "Ik wil dat ze voelen dat de dingen echt gebeuren."

In die zin wordt LACRIMA meer dan een verhaal over couture. Het is een meditatie over alle kunstvormen die leunen op onzichtbare arbeid terwijl ze zichtbare schoonheid vieren. Net zoals het publiek een trouwjurk bewondert zonder stil te staan bij de uitputting die in de naden is genaaid, consumeert een theaterpubliek vaak een voorstelling zonder de immense arbeid te zien die eronder ligt: de repetitie-uren, de technische precisie, de emotionele kwetsbaarheid en de collectieve opoffering die live kunst mogelijk maken. Nguyen verwerpt dan ook romantische ideeën over artistiek genie en kiest voor iets dat veel rigoureuzer en collectiever is.

"Ik geloof niet in het genie van kunstenaars," zegt ze. "Ik geloof in hard werken."

Dat ethos pulseert door elke laag van LACRIMA: een monumentaal werk over arbeid, gemaakt door arbeid zelf. De voorstelling belooft spektakel en openbaring door de uitnodiging om verder te kijken dan de oppervlakte. Het is zelf een complex, fijnmazig kunstwerk dat ons een zeldzaam kijkje achter de schermen van de modewereld gunt, en ons de menselijke handen, lichamen en levens laat herkennen die verborgen zitten in schoonheid en achter luxe.

Foto's met dank aan The Arts House Group.

Lees het originele artikel hier.