In 'Happy Days' van Samuel Beckett zit het personage Winnie letterlijk tot haar middel (en later tot haar nek) ingegraven in de grond, terwijl ze optimistisch probeert te blijven. Hoe ervaar je het als actrice om zo extreem beperkt te zijn in je bewegingsvrijheid, en hoe gebruik je je stem en gezichtsuitdrukkingen om de gelaagdheid en de verborgen wanhoop van Winnie over te brengen?

Manja Topper: "Het personage zit in het eerste gedeelte tot haar middel in het zand en in het tweede gedeelte tot aan haar nek. Eigenlijk probeer ik dat soort beperkingen altijd om te buigen tot iets wat je juist iets oplevert. Het feit dat je je niet kunt bewegen en geen benen meer hebt — dat je het alleen met een torso moet doen — helpt juist bij het spelen. Bij King Lear speelde ik bijvoorbeeld een personage met alleen maar benen, een hoofd en twee armen, zonder romp. Dat soort fysieke kaders inspireert juist in hoe je een rol aanpakt.

Op het laatst ben ik in dit stuk alleen nog maar een hoofdje dat naar één kant kijkt; dan ben je eigenlijk alleen nog een mond en twee ogen. Ik probeer het daar dan allemaal mee te doen. Dat heeft iets heel verdrietigs en beperkends, wat direct terugslaat op je spel. Het biedt daartegenover dus ook heel veel mogelijkheden."

'Happy Days' is een klassieker uit de theatergeschiedenis die thema's als isolatie, de sleur van het bestaan en de menselijke drang om de schijn op te houden onderzoekt. Waarom vonden jullie het juist nu belangrijk om dit stuk opnieuw op de planken te brengen, en wat hopen jullie dat het publiek meeneemt van deze voorstelling?

Manja: "Die thema’s zoals isolatie, de sleur van het bestaan en de menselijke drang om de schijn op te houden, zitten er natuurlijk allemaal in. Maar het grappige is dat zo'n stuk, hoewel het in de jaren zestig is geschreven, ook iets heel post-apocalyptisch heeft. Als ik de tekst nu lees of erover nadenk, kan ik niet anders dan ook aan de klimaatcrisis denken. Destijds was daar natuurlijk ook al van alles over bekend, maar nu is dat veel pregnanter.

Het is boeiend hoe de tijd waarin je leeft helpt bij de manier waarop je naar een klassieker kijkt. Misschien is een stuk dáárom wel een klassieker: omdat je er met verschillende interpretaties uit verschillende tijden nog steeds iets mee kunt vertellen. Ik zou het dan ook leuk vinden als de mensen, naast de thema's die al genoemd zijn, ook over dat aspect nadenken."

Hoe hebben jullie het repetitieproces voor dit specifieke, veeleisende stuk aangepakt, en hoe geef je binnen dit team vorm aan de dynamiek tussen Winnie en haar man Willie?

Manja: "Dood Paard staat erom bekend dat we altijd zonder regisseur werken. Maar dit stuk is zó statisch. In beginsel is het zo geschreven dat Winnie in het zand zit en Willie het grootste gedeelte achter die berg ligt. In onze voorstelling is dat overigens niet zo, maar omdat het zo statisch is, hadden we echt een oog van buitenaf nodig dat naar ons keek. We hebben daarom iemand gevraagd om op een bepaald moment mee te kijken; dit was in onze ogen typisch een stuk dat je niet zonder regisseur kunt doen. We hadden echt die extra blik nodig, en dat is wat we in het repetitieproces hebben veranderd. Artun Alaska Arasli heeft ons hierbij geholpen.

Daarnaast is het voor ons heel belangrijk dat het figuur van Willie de hele tijd, of althans bijna de hele tijd, te zien is. Dat is echt anders dan hoe het traditioneel in de opvoeringgeschiedenis van dit stuk wordt gedaan. Hierdoor gaat het in onze versie veel meer om de dynamiek tussen hen tweeën dan in eerdere opvoeringen."

'Happy Days' is van donderdag 04 t/m woensdag 17 juni te zien in de Sluisbuurt in Amsterdam.