Hoe pijn, angst en verschrikkingen kunnen leiden tot indrukwekkende kunst. Ook op het toneel…
M-Talk
Door Gert
We hebben dappere vrouwen nodig. Juist nu!
Theo d'Or winnares Karina Holla speelt Paula Rego
“Dit moet ik écht even laten bezinken.” dacht M-Talk reporter Gert na het zien van de voorstelling ‘De Kussenman’ van Karina Holla in het Amsterdamse Plein Theater.
Karina Holla is een fenomeen, dat had ik al gelezen. Je wint niet zomaar een Theo d’Or! Haar voorstellingen halen altijd toprecensies. Ook deze voorstelling. Ik had me natuurlijk wel even verdiept in ‘De Kussenman’. Maar toch…
Een klein theatertje met een klein podium. Witte doeken als decor achter een op een rode stoel zittende vrouw in zwart en wit. Ja, zelfs haar gezicht is wit geschminkt. Ze zit daar doodstil. Het zaaltje loopt vol. Het licht dooft. Er komt beweging op het toneel. Schokkend, bijna spastisch. Met Portugese Fado op de achtergrond. Daar tref je me mee! Mijn favoriete muziek.
Portugal is één met Paula Rego, de Portugees-Engelse kunstschilderes. Geboren in 1935. Ze had een verschrikkelijke jeugd. Haar ouders, het Katholieke internaat. Het heeft invloed op haar verdere leven. Het zorgde voor treffende en vaak weerzinwekkende schilderijen. Er zijn er een paar te zien op de witte doeken. Over abortus. Over de ernstig zieke Viktor, haar man.
Karina beeldt de schilderijen uit. Karina is Paula. Een geweldige mimiek. Je voelt en ziet de pijn. De angsten. De minachting door anderen. Hoe vertel je over de verkrachting op een vies kamertje op een streng internaat. Al dat bloed en de pijn. Met abortus tot gevolg. Vier keer abortussen zelfs! O nee, de laatste keer niet. Caroline heette ze. Viktor moet haar opvoeden. Paula raast door op haar doeken.
Het bloedrode kussentje op de rode stoel. De verkrachting, de abortus en Caroline… Een simpele uitbeelding.
Haar mimiek, haar bewegingen en haar stem laten een schilderij leven. Zoals ‘Dog Woman’. Je hoort de hond blaffen, je ziet de hond. Hij loopt over het toneel. Het schilderij hoef je er niet voor te zien. Karina is de hond. Nee, Paula! Het gaat alle fantasieën te boven. Zelfs het blaffen schrikt af.
En dan ‘De Kussenman’. Echt van kussens. Grote en kleine. Knopen als ogen. Hij neemt je mee terug naar je jeugd. Ver terug in de tijd. Weg van jouw angsten. Je behoeden voor zelfmoord op latere leeftijd.
We hebben dappere vrouwen nodig. Juist nu!
Het blijft niet alleen bij deze schilderijen… Een arme jongen en een rijke reiziger komen voorbij. Maar ook haar leven als Jezus: “Ik ben Jezus GVD!” Fantastisch uitgebeeld.
Paula verdwijnt naar achter. De doeken zijn al weg. Ze neemt de kussenman in haar armen. “Laten we liefhebben, laten we liefhebben, laten we…”
Het licht gaat langzaam uit… Applaus! Meer dan applaus. Een staande ovatie.
Het laatste woord na het applaus is aan Karina: “We hebben dappere vrouwen nodig. Juist nu!”
Op zaterdag 16 mei is Karina Holla met ‘De Kussenman’ in Meervaart te zien. Ondergetekende kan het van harte aanbevelen om vooraf even te lezen wie Paula is.
Geschreven door
Gert
M-Talk reporter